TS.BS Trần Văn Kiệm - GĐ CDC Quảng Nam

Vắc xin giúp bảo vệ mọi người ở mọi lứa tuổi chống lại bệnh tật. Vắc xin đã đã cứu hàng triệu mạng người mỗi năm và được thừa nhận rộng rãi trên toàn thế giới là biện pháp can thiệp y tế thành công và hiệu quả nhất hiện nay.

Trong làn sóng đại dịch COVID-19 gần đây, vắc xin phòng COVID-19 đã và đang chống lại sự lây lan của vi-rút gây bệnh khắp toàn cầu. Tuy nhiên, đã có các trường hợp tiêm đủ 2 liều vắc xin phòng COVID-19 vẫn dương tính với SAR-CoV-2 khiến nhiều người thắc mắc và lo lắng. Nếu không nắm được cốt lõi của vấn đề, chúng ta dễ hoang mang và nghi ngờ vào hiệu quả của vắc xin.

TIÊM ĐỦ LIỀU VẮC XIN PHÒNG COVID 19

Hiệu quả Vắc xin phòng COVID-19?

Tiêm Vắc xin phòng COVID-19 tức là giúp cơ thể tạo kháng thể chống lại virus SARS-CoV-2. Vì thế, khi vi-rút xâm nhập vào cơ thể, kháng thể sẽ tiêu diệt nó khiến người đó không mắc bệnh. Nếu người nào tạo miễn dịch chưa đầy đủ, kháng thể trong cơ thể sẽ tiêu diệt một phần virus SARS-CoV-2 khiến lượng vi-rút khi bị nhiễm trong cơ thể người được tiêm cũng thấp hơn lượng vi-rút trong cơ thể của những người chưa tiêm vắc xin.

Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đã khuyến cáo, khi có từ trên 75% người dân trong khu vực/địa phương chích ngừa vắc xin thì khu vực đó đã đạt miễn dịch cộng đồng, người dân trong khu vực đạt miễn dịch cộng đồng sẽ không phải quá lo lắng, sợ hãi khi đối mặt với dịch bệnh COVID-19

Vắc xin có bảo vệ tuyệt đối người tiêm và cộng đồng trước đại dịch?

Câu trả lời ở đây là không:

Lý do thứ nhất: cũng như tất cả các loại khác, vắc xin COVID-19 đều không đem lại sự bảo vệ tức thì. Sau tiêm mũi 1 phải ít nhất 14 ngày sau mới bắt đầu có tác dụng bảo vệ và mức bảo vệ sau tiêm mũi 1 chỉ đạt ở mức bảo vệ thấp. Sau tiêm mũi thứ 2 từ 14 ngày trở đi thì vắc xin mới đạt hiệu quả bảo vệ tối ưu khoảng 70% đến hơn 90% tùy theo loại vắc xin. Như vậy vẫn còn một tỷ lệ nhỏ người tiêm đủ 2 liều vắc xin vẫn mắc bệnh.

Tuy nhiên, trong số người đã tiêm 2 mũi vắc xin mắc bệnh thì trên 90% sẽ được bảo vệ, chỉ nhiễm bệnh thể nhẹ hoặc không có triệu chứng, không cần thở oxy,... số ít còn lại khoảng 10% bệnh diễn biến nặng hơn nhưng cũng hạn chế tối đa tử vong. Những trường hợp bệnh nặng có nhiều lý do, trong đó không phải trường hợp nào kháng thể cũng có thể bảo vệ được cơ thể trước tác động của vi-rút, với người lớn tuổi tỉ lệ bảo vệ có thể thấp hơn.

Lý do thứ 2: đối với cộng đồng, vắc xin không bảo vệ tuyệt đối nhất là khả năng bảo vệ việc mang mầm bệnh, điều này có nghĩa là một số người đã tiêm vắc xin có thể không bị mắc bệnh nhưng vẫn có khả năng trở thành người mang vi-rút và lây bệnh cho người khác”.

Vắc xin với biến thể Delta:

Biến thể Delta có khả năng lây nhiễm nhiều hơn và nhanh hơn so với các biến thể trước đó của vi-rút gây bệnh COVID-19, nó có thể gây tình trạng bệnh nghiêm trọng hơn so với các chủng trước đây ở những người chưa được tiêm chủng. Tuy nhiên ở người đã tiêm chủng vắc xin vẫn có khả năng làm giảm nguy cơ cả biến thể này. Vắc xin có hiệu quả cao để phòng bệnh và hạn chế nhập viện và tử vong.

Vậy cần lưu ý gì để vắc xin phòng COVID-19 có hiệu quả bảo vệ tốt nhất

Người đã được tiêm vắc xin phòng COVID-19, nhất là những người mới chỉ được tiêm 1 mũi vắc xin vẫn rất cần phải thực hiện nghiêm các biện pháp phòng chống dịch khác, đặc biệt là biện pháp 5K: Khẩu trang - Khử khuẩn - Khoảng cách - Không tập trung - Khai báo y tế.

Với người đã được tiêm đủ liều vắc xin phòng COVID-19 cũng cần ý thức được tầm quan trọng của việc hạn chế các hành vi nguy cơ, đồng thời thực hiện nghiêm các biện pháp phòng chống dịch theo quy định.

Dù hiệu lực của vắc xin không phải 100%, nhưng theo các chuyên gia trong nước và quốc tế, đây vẫn là vũ khí hữu hiệu nhất giúp phòng ngừa COVID-19 hiện nay.

 

Thuốc lá như con dao hai lưỡi gây nên bao nhiêu căn bệnh nguy hiểm và lấy đi sinh mạng của người hút bất cứ lúc nào. Đặc biệt đối với học sinh mức độ nguy hiểm của thuốc lá còn nghiêm trọng hơn. Hơn thế, thuốc lá cũng hình thành những thói quen xấu ở các em.

thuoc la vơi sk hs

Tại sao tác hại của thuốc lá đối với học sinh lại nguy hiểm đến vậy?

 Trong thuốc lá có đến 7000 chất hóa học độc hại, trong đó có gần 70 chất gây ung thư như: Nicotin, hắc ín, Cacbonmonoxit, Hay chất phụ gia (Amoniac)… Khi hút thuốc, khói thuốc hít vào sẽ tạo điều kiện đưa các chất độc hại này theo đường miệng vào bên trong cơ thể con người.

Các chất độc hại tích tụ dần, phá hủy dần dần các tế bào cơ thể, gây nên những bệnh nguy hiểm. Điển hình nhất là các bệnh về phổi như: lao phổi, ung thư phổi, tràn dịch màng phổi, viêm phế quản phổi…

Độ tuổi học sinh khi cơ thể đang phát triển, các bộ phận cơ thể dễ bị các chất độc tàn phá nhanh chóng. Khi thể trạng của các em chưa phát triển toàn diện, cơ thể không đủ kháng thể để chống lại những tác nhân độc hại từ khói thuốc lá. Tỷ lệ các em mắc các bệnh trên sẽ cao hơn rất nhiều so với những người trưởng thành hút thuốc.

Ngoài ra, hút thuốc lá cũng là nguyên nhân khiến người hút mắc các bệnh về tim mạch, các bệnh ung thư, ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản sau này, và gây nên những biến chứng nguy hiểm khác.

Không chỉ học sinh thôi đâu mà bất kì ai hút thuốc lá hay tiếp xúc với khói thuốc cũng đều dễ dàng gặp phải những căn bệnh như trên.

Thuốc lá không chỉ tác động đến cơ thể, sức khỏe các em mà còn ảnh hưởng xấu đến tinh thần và trí lực của các học sinh.

Độ tuổi mới lớn là độ tuổi dễ bị cám dỗ và sa đà, nếu dấn thân vào thuốc lá các em sẽ dễ bị hủy hoại cả tương lai. Trong khói thuốc lá có chất nicotin gây nghiện, nó tác động trực tiếp đến hệ thần kinh còn non nớt của các em.

Đa số những em học sinh hút thuốc lá thường bị thay đổi tâm tính, từ hiền lành mà trở nên cộc cằn, thô lỗ, dễ dàng nổi cáu, bẳn tính và có những hành động tỏ ra mình “nguy hiểm”.

Không chỉ thế, để hút thuốc lá các em phải bỏ ra một số tiền không nhỏ để đáp ứng nhu cầu của mình. Trong khi đang tuổi ăn, tuổi mặc, mọi thứ đều phải ngửa tay xin bố mẹ thì lấy đâu tiền để hút thuốc?

Tiết kiệm, nói dối và thậm chí là ăn cắp để có tiền mua thuốc hút.

Những thói quen xấu bắt đầu hình thành từ đó. Trong nhà trường, những học sinh này sẽ thường xuyên trốn học để tụ tập hút thuốc.

Tác hại của thuốc lá đối với học sinh trong trường hợp này là việc hình thành nên các tính cách xấu cho các em – một điều rất nghiêm trọng trong tương lai.Thuốc lá không chỉ gây nên những căn bệnh nguy hiểm mà còn hủy hoại nhân cách học đường.

Nguyên nhân của việc hút thuốc lá ở học sinh

-Người thân trong gia đình hút

Tâm sự về câu chuyện “bén duyên” với thuốc lá, một em học sinh chia sẻ: “Trước đây em có biết hút thuốc lá đâu. Nhưng thấy bố với mấy chú hút nhìn họ phê phê sao ấy, em cũng muốn thử một lần cho biết. Rồi bọn bạn em tụi nó cũng hút thuốc nữa, em là con trai mà không hút thuốc tụi nó bảo “ba đê” à! Rồi em cũng tập tành hút, ban đầu em ho sặc sụa, nhưng sau đó thì quen dần và đâm ra nghiện. Cảm giác tê tê thích lắm!”

-Thích thể hiện bản thân

Lứa tuổi mới lớn đa số đều thích thể hiện bản thân nên rất dề bị lôi kéo, rủ rê hút thuốc lá và đặc biệt là rất tò mò muốn thử. Có những cậu học trò mới lớn cũng khá tò mò về thứ gọi là “thuốc lá”, xem thử cảm giác khi hút thuốc như thế nào. Cũng có khi các bạn bị những bạn bè xấu rủ rê, lôi kéo tập hút thuốc cho đúng là “đàn anh, đàn chị”. Hay ngay trong cuộc sống, trong gia đình có những người nghiện thuốc lá, làm cho các bạn trẻ học theo những tấm gương đó.

- Một trong những nguyên nhân không thể không nhắc tới chính là sự thiếu quan tâm, sự giáo dục còn lỏng lẻo của gia đình và nhà trường.

Các bạn vẫn còn non nớt trong tư duy và nhận thức, chưa hiểu hết được tác hại của thuốc lá đối với học sinh như thế nào. Hơn nữa, các bạn đang ở giai đoạn ngộ nhận, tự cho rằng mình đã trưởng thành, chín chắn. Hay nói đúng hơn, các bạn đang có tâm lý muốn học làm người lớn, muốn thể hiện cái tôi cá nhân của mình cho mọi người thấy. Họ muốn thể hiện “bản lĩnh người lớn”, muốn ra oai với các bạn đồng trang lứa. Hay đó cũng có thể là các bạn trẻ gặp quá nhiều những áp lực từ nhiều phía, bị bế tắc nên tìm phương thức giải tỏa bằng cách hút thuốc lá…

 Hậu quả khi hút thuốc lá thường xuyên

- Sẽ gây khó khăn trong nhận thức, rối loạn hành vi,

- Ảnh hưởng đến việc cung cấp oxy cho các mô của cơ thể,

- Làm giảm đáp ứng của nhịp tim khi hoạt động --> làm tăng nhịp tim

- Giảm khả năng học tập: vì khói thuốc lá khi giải phóng vào trong máu, tích lũy lâu sẽ --> tổn thương hệ thần kinh --> bào mòn tư duy chất xám --> làm giảm khả năng sáng tạo của các em học sinh dẫn đến chán học, thích chơi và có biểu hiện lôi kéo các bạn cùng hút cho vui -->chất lượng và hiệu quả học tập sa sút.

- Những người thường xuyên hút thuốc lá hoặc tiếp xúc với khói thuốc lá sẽ có thể gặp phải các bệnh như ung thư, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính,  hen, tim mạch, đột quỵ,... 

- Phụ nữ mang thai hút thuốc lá hay hít khói thuốc lá của người khác sẽ dễ gây sẩy thai, sinh non, thai chết lưu, trẻ đẻ ra thiếu cân, trẻ dễ tử vong ngay sau sinh...

- Đối với trẻ em hít khói thuốc lá sẽ dễ bị viêm mũi, xoang, viêm phế quản phổi, hen,.. viêm tai giữa. Làm cho trẻ không tập trung để học tập.

Để không bị mắc các bệnh do thuốc lá gây ra, chúng ta không hút thuốc lá và tránh xa khói thuốc lá của người khác đang hút nữa nhé.

Học sinh cần trang bị kỹ năng từ chối lời mời hút thuốc từ bạn bè hoặc mọi người. Nói không với thuốc lá. 

Long Hoa

Nhiều địa phương đã đạt tiến độ tiêm chủng vắc xin Vero Cell theo yêu cầu từ Ban Chỉ đạo Phòng chống dịch Covid-19 cấp tỉnh.

Tại huyện Đại Lộc, từ ngày 13 - 17.10 tiêm gần 34 nghìn liều vắc xin Vero Cell trong tổng số 46 nghìn liều đã nhận và chưa xảy ra trường hợp phản ứng nặng. Bà Võ Thị Đà - cán bộ Trung tâm Y tế huyện Đại Lộc cho biết: “Chúng tôi tăng cường tuyên truyền bằng xe lưu động, loa phát thanh, treo pa nô, áp phích, tư vấn tại điểm tiêm. Với số lượng vắc xin nhiều, người đăng ký tiêm cũng nhiều nên các địa phương phải huy động lực lượng y tế thôn bản, tình nguyện viên tham gia hỗ trợ để kịp tiến độ” - bà Đà cho biết.

Tiem vaccin Verro Cell tại UBND xa Binh Nam 1

Huyện Đông Giang trong 2 ngày 15 & 16.10 đã tiêm hết 2.500 liều vắc xin được nhận. Bà Đinh Thị Quỳnh - phụ trách tiêm chủng huyện Đông Giang cho biết: “Chúng tôi thông báo cho tất cả y tế thôn bản bằng mọi cách vận động người dân đến điểm tiêm vắc xin. Chúng tôi phổ biến cụ thể cho người dân về lợi ích của việc tiêm vắc xin, loại vắc xin sẽ được tiêm và tỷ lệ phản ứng của vắc xin Vero Cell. Sau khi tiếp nhận và hiểu rõ thông tin, hầu hết người dân tự nguyện tham gia. Có người còn vận động người thân hưởng ứng tiêm vắc xin”.

Ở điểm tiêm vắc xin UBND xã Bình Nam (Thăng Bình), nhân viên y tế hướng dẫn người dân tuân thủ giãn cách theo đúng quy định. Người dân được khám sàng lọc sức khỏe, tư vấn trước khi tiêm chủng, theo dõi phản ứng sau tiêm. Theo ông Nguyễn Vĩnh Tuyển - Trưởng trạm Y tế xã Bình Nam cho biết, địa phương nhận được 1.000 liều vắc xin Vero Cell. Những ngày trước khi triển khai tiêm, đơn vị liên tục tuyên truyền trên loa phát thanh xã kết hợp y tế thôn tới nhà vận động người dân.

Với phương châm “vắc xin tốt nhất là vắc xin được tiêm sớm nhất”, các địa phương được yêu cầu đẩy nhanh tiến độ tiêm chủng. Điều này nhằm nhanh chóng đạt độ bao phủ vắc xin trong cộng đồng. Ông Trần Văn Kiệm - Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh cho biết, ngành y tế đã yêu cầu các địa phương huy động sự tham gia của cơ sở y tế tư nhân cũng như cán bộ y tế cùng hỗ trợ công tác tiêm chủng.

“Trước khi phân bổ vắc xin, chúng tôi yêu cầu các địa phương chuẩn bị đầy đủ điều kiện về cơ sở vật chất, trang thiết bị, nhân lực để thành lập nhiều đội tiêm chủng cố định và lưu động theo tình hình thực tế tại địa phương, đảm bảo đủ năng lực tiêm 5.000 - 10.000 liều/ngày ở mỗi địa phương.

Mỗi điểm tổ chức tiêm tối thiểu 200 - 300 liều/ngày và không quá 5 ngày/đợt tiêm chủng vắc xin. Mỗi đội tiêm có ít nhất 4 cán bộ y tế. Nhiều địa phương huy động lực lượng thanh niên, phụ nữ, dân quân tự vệ, y tế thôn bản, cộng tác viên dân số... phục vụ công tác đón tiếp, hướng dẫn người dân đến tiêm chủng và nhập dữ liệu phần mềm tiêm chủng theo quy định” - ông Trần Văn Kiệm nói.

Tính đến ngày 18.10, Quảng Nam đã nhận hơn 666 nghìn liều vắc xin, đạt 64,5% so với quyết định về số vắc xin được phân bổ theo kế hoạch. Số vắc xin thực tế đã tiêm cho đến ngày 18.10 là gần 600 nghìn liều với hơn 519 nghìn người được tiêm. Đối với vắc xin Vero Cell của Sinopharm, toàn tỉnh có 151.886 người được tiêm và chưa ghi nhận phản ứng nặng sau tiêm chủng.

Hiền Minh

Phụ nữ khi mang thai luôn cần được chăm sóc sức khỏe trong suốt thai kì để sinh ra những đứa trẻ khỏe mạnh vì sức khỏe của mẹ trong suốt thời kỳ mang thai ảnh hưởng lớn đến sự phát triển trí tuệ và sức khỏe của thai nhi sau này. Tuy nhiên, tình hình dịch bệnh COVID-19 diễn biến phức tạp, phụ nữ mang thai cần tuân thủ nghiêm ngặt thông điệp 5K, chỉ nên đến các cơ sở y tế khám thai trong những giai đoạn quan trọng của thai kỳ để hạn chế tiếp xúc, có chế độ dinh dưỡng hợp lý và tiêm phòng vắc xin COVID-19 theo hướng dẫn của Bộ Y tế.

cham soc phu nu mang thai mua covid

Đảm bảo dinh dưỡng

Bác sỹ Nguyễn Thị Kiều Trinh - Khoa Phụ sản, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Nam cho biết, trong mùa dịch COVID-19 phụ nữ mang thai cần ăn uống cân đối, đủ chất dinh dưỡng, khoảng 15 thực phẩm mỗi ngày để giúp chế độ dinh dưỡng đa dạng giúp cơ thể khỏe mạnh, tăng cường miễn dịch. Chú ý ăn đầy đủ các nhóm chất như: tinh bột (gạo, ngô, khoai, sắn…); chất đạm có trong (thịt, cá, trứng, sữa, các loại hải sản, đậu, đỗ); ăn nhiều rau xanh và trái cây tươi; uống đầy đủ từ 2 đến 2,5 lít nước mỗi ngày giúp cho các chức năng chuyển hóa, miễn dịch của cơ thể mẹ; ngủ sớm trước 10h tối, cố gắng duy trì giấc ngủ sâu khoảng 7 - 8 tiếng. Ngoài việc uống thêm thuốc bổ như Canxi, viên Sắt cho phụ nữ mang thai, thì phụ nữ mang thai cần bổ sung thêm các loại vitamin C, vitamin D, Kẽm, các loại vitamin B để hỗ trợ phát triển hệ xương thai nhi, tăng cường hệ miễn dịch. Việc bổ sung đầy đủ chất dinh dưỡng không chỉ giúp thai phụ và thai nhi tránh được các vấn đề liên quan đến thiếu hụt vi chất dinh dưỡng mà còn giúp tăng đề kháng của cơ thể, từ đó giảm nguy cơ lây nhiễm COVID-19, bảo vệ mẹ và con tốt hơn trước đại dịch COVID-19.

Bên cạnh đó, mẹ bầu cũng nên rửa tay xà phòng, xúc họng thường xuyên bằng nước muối loãng giúp giảm đi triệu chứng viêm họng; tăng cường vận động bằng các động tác thư giãn nhẹ nhàng 30 phút mỗi ngày; giữ vệ sinh nhà cửa thông thoáng, tay cầm nắm nên lau sạch; đeo khẩu trang đúng cách và không nên đi ra ngoài khi không cần thiết.

Trong thời điểm dịch COVID-19 đang diễn biến phức tạp, các chuyên gia y tế cũng khuyến cáo phụ nữ mang thai chỉ nên đến bệnh viện để khám thai vào các mốc quan trọng: thai khoảng 12 tuần; 20-22 tuần; 28-30 và 36 tuần đến khi sinh. Vì trong những giai đoạn này, ngoài việc khám kiểm tra sức khỏe thai phụ và thai nhi thì cần phải thực hiện các xét nghiệm cần thiết. Trong trường hợp phát hiện có các dấu hiệu bất thường phải đến ngay các cơ sở khám, chữa bệnh để được kiểm tra và xử lý kịp thời.

Tiêm phòng vắc xin COVID-19

Hiện nay, tiêm vắc xin phòng COVID-19 được xem là một trong những giải pháp căn bản giúp đẩy lùi sự lây lan nhanh chóng của dịch bệnh. Ngày 10/8, Bộ Y tế đã đưa ra hướng dẫn tạm thời về khám sàng lọc trước tiêm chủng vắc xin phòng COVID-19. Bộ Y tế cũng lưu ý khi tiêm vắc xin ngừa COVID-19 cho thai phụ cần hỏi rõ tuổi thai và giải thích lợi ích, nguy cơ; phải cân nhắc tiêm vắc xin phòng COVID-19 cho phụ nữ mang thai từ 13 tuần trở lên; thai phụ cần ký cam kết nếu đồng ý tiêm và được tiêm vắc xin COVID-19 ở các cơ sở y tế có cấp cứu sản khoa.

Bác sỹ Kiều Trinh cũng cho rằng, bà bầu là đối tượng có nguy cơ phơi nhiễm cao và buộc phải đối mặt với những triệu chứng nghiêm trọng khi nhiễm phải virus gây bệnh. Thêm vào đó, nếu chẳng may mắc COVID-19, Phụ nữ mang thai sẽ có các triệu chứng nặng hơn phụ nữ không mang thai và cần được chăm sóc y khoa bằng chế độ chăm sóc đặc biệt. Khi mang thai tử cung sẽ to lên đẩy cơ hoành lên nên phụ nữ mang thai dễ suy hô hấp hơn, tình trạng thiếu oxy cũng nhiều hơn. Do vậy, bên cạnh việc chăm sóc về mặt dinh dưỡng hợp lý, phụ nữ mang thai nên tiêm phòng vắc xin để phòng bệnh khi có cơ hội, vì việc tiêm ngừa sẽ giúp thai phụ hạn chế tối đa nguy cơ lây nhiễm COVID-19 cũng như tình trạng chuyển nặng khi chẳng may mắc COVID-19. Trước khi tiêm vắc xin, thai phụ sẽ được khám sàng lọc, xem xét hồ sơ bệnh lý và các yếu tố khác sau đó bác sỹ đưa ra quyết định có tiến hành chích ngừa cho mẹ hay không.

Hiện nay, Theo hướng dẫn tạm thời khám sàng lọc trước tiêm vắc xin COVID-19 của Bộ Y tế, phụ nữ mang thai và đang cho con bú chống chỉ định với vắc xin COVID-19 Sputnik V còn lại tất cả các vắc xin COVID-19 đều có thể tiêm phòng cho phụ nữ mang thai và vắc xin đó không chống chỉ định cho phụ nữ mang thai.

 Thùy An

Hiện nay, mới chỉ có vaccine COVID-19 dành cho trẻ từ 12 tuổi trở lên. Nhiều phụ huynh lo lắng liệu con em mình có an toàn không trong đại dịch? Khi nào có vaccine COVID-19 cho trẻ dưới 12 tuổi? Trước khi có vaccine, có cách nào để bảo vệ trẻ?

Các chuyên gia Y tế cho hay, trẻ em có hệ miễn dịch tốt với SARS-COV-2 và ít rủi ro với bệnh COVID-19 nặng. Thống kê từ tháng 3/2020 đến đầu tháng 8/2021 trên toàn nước Mỹ cho thấy, chưa đến 2% bệnh nhân nhập viện do COVID-19 là dưới 18 tuổi. Các nhà nghiên cứu đã chỉ ra lý do vì sao trẻ em hầu như không bị bệnh COVID-19 nặng là do hệ miễn dịch trẻ em đối phó với SARS-CoV-2 tốt hơn người lớn.

TIEM VAC XIN TRE EM

Ts.Bs Mai Văn Mười - Giám đốc Sở Y tế Quảng Nam cho biết, có 2 loại miễn dịch: Miễn dịch tự nhiên (có sẵn trong cơ thể) và miễn dịch thu được (cơ thể tạo thêm kháng thể và tế bào miễn dịch qua quá trình tương tác với virus, vi khuẩn, từ đó cơ thể học cách nhớ mặt các bệnh này). Hệ miễn dịch tự nhiên là miễn dịch phản ứng tại chỗ, nhanh, nhưng không cụ thể, không rõ ràng, không có sự lựa chọn hay trí nhớ miễn dịch. Trong khi đó miễn dịch thu được là phản ứng chậm hơn, có lựa chọn và có trí nhớ miễn dịch thông qua tương tác kháng thể với các tế bào khác. Cả người lớn và trẻ em đều có 2 loại miễn dịch này nhưng cách phản ứng của hai loại miễn dịch có thể có kết quả khác nhau với virus SARS-CoV-2.

Ở trẻ em, bảo vệ cơ thể ban đầu chủ yếu là hệ miễn dịch tự nhiên, gồm: Làn da, tế bào đại thực bào, tế bào bạch cầu... Hệ miễn dịch thu được gồm tế bào T, tế bào B, Natural Killer T cell - có khả năng nhận biết virus, nhớ virus vi khuẩn, nhớ bệnh và có thể gọi là lực lượng tinh nhuệ trung ương. 

Khi virus vào cơ thể trẻ em, nơi hệ miễn dịch tự nhiên lập tức phản ứng nhanh, nhiều và mạnh… Có thể lập tức đánh bại virus ngay lúc virus vừa xâm nhập, khi virus chưa kịp nhân bản nhiều trong lúc đợi miễn dịch thu được phát triển. Do đó, biến thể Delta có thể gây khó khăn cho hệ miễn dịch trẻ em do tính lây lan cao và khả năng nhân bản cao.- Ts Mười chia sẻ thêm.

Các nhà khoa học có nghiên cứu đối chứng ngẫu nhiên của Pfizer trên 2.260 trẻ em (12-15 tuổi), cho thấy vaccine Pfizer hiệu quả đến 100%. Nghiên cứu nhóm đối chứng ngẫu nhiên của Moderna thử nghiệm trên 3.732 trẻ em (từ 12-17 tuổi) cho thấy hiệu quả 100%, với số ca nhiễm là 0 ở nhóm tiêm vaccine và 4 ca ở nhóm không tiêm vaccine.

Như vậy, có thể thấy là vaccine bảo vệ hiệu quả trẻ em ở tuổi 12-15, thậm chí còn có thể cao hơn và so với người lớn. Cả hai nghiên cứu vaccine COVID-19 trên trẻ em đều không có tác dụng phụ nguy hiểm hay tử vong. Vì vậy, trẻ em trên 12 tuổi được khuyến khích tiêm vaccine COVID-19 như người lớn.

Hiện tại, chưa có vắc xin ngừa Covid-19 cho trẻ dưới 12 tuổi, ngành y tế khuyến cáo các bậc cha mẹ thực hiện các biện pháp phòng ngừa để giảm rủi ro trẻ mắc và nhiễm bệnh Covid-19.

Cần xét nghiệm ngay khi trẻ em có triệu chứng để theo dõi và chữa trị. Các triệu chứng Covid-19 ở trẻ em có thể tương tự như người lớn. Tuy nhiên, phần lớn trẻ em sẽ ít bị triệu chứng nặng nên các bậc cha mẹ cần theo dõi kỹ nếu trẻ có bất kỳ thay đổi nào, ví dụ như sổ mũi hay cảm sốt, mệt mỏi, biếng ăn.

Trẻ em có bệnh mạn tính như hen suyễn, béo phì, đái tháo đường sẽ dễ mắc COVID-19 hơn, vì vậy, cha mẹ nên theo dõi cẩn thận và chữa trị các bệnh cho tốt.

Minh Hoa

Hiện nay, tình hình dịch COVID-19 đang bùng phát mạnh khiến cho người dân chủ quan trong phòng chống Sốt xuất huyết (SXH). Bởi khi mắc bệnh, người bệnh vì ngại đến cơ sở Y tế hoặc vì lý do trở ngại ở các khu vực cách ly, phong tỏa,... nên không được thăm khám và điều trị kịp thời dẫn đến tình trạng nguy kịch cho sức khỏe.

Theo báo cáo của Bộ Y tế, trong 8 tháng đầu năm 2021, cả nước ghi nhận 43.952 trường hợp mắc sốt xuất huyết, trong đó có 13 trường hợp tử vong. So với cùng kỳ năm ngoái, số mắc sốt xuất huyết giảm 9,35% nhưng số ca tử vong lại tăng 10 trường hợp.

Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Quảng Nam cho hay, từ đầu năm đến nay, Quảng Nam ghi nhận 320 trường hợp mắc Sốt xuất huyết ở 84 xã/phường/thị trấn tại 14/18 huyện/thị/thành phố, số mắc giảm 78,3 % so với cùng kỳ năm 2020 (1474 ca mắc), đã phát hiện và xử lý 05 ổ dịch nhỏ tại 05 xã/phường/thị trấn; không có tử vong SXH. Mặc dù số ca mắc SXH giảm song vẫn tiềm ẩn nguy cơ do đây là thời điểm dịch bệnh dễ xảy ra, số ca mắc có thể sẽ tăng lên nếu người dân không chủ động các biện pháp phòng, chống.

PHUN THUOC PHONG SXH

   Dịch Sốt xuất huyết có thể bùng phát theo mùa

Bs Huỳnh Công Quang - PGĐ Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Quảng Nam cho biết: "Lý do làm cho dịch Sốt xuất huyết thường gia tăng mạnh trong mùa mưa là vào mùa này, muỗi có điều kiện đẻ trứng và thời tiết lúc này thuận lợi để trứng muỗi phát triển thành bọ gậy/loăng quăng. Do vậy, để phòng ngừa bệnh Sốt xuất huyết thì hiện vẫn chưa có biện pháp gì mới, chủ yếu là phun thuốc diệt muỗi khi phát hiện ổ dịch và tuyên truyền, vận động người dân diệt bọ gậy/loăng quăng, diệt muỗi."

Tuy nhiên, cho dù các cấp chính quyền, địa phương thường xuyên tuyên truyền mạnh mẽ nhưng ý thức của người dân vẫn chưa cao, còn chủ quan, lơ là với bệnh Sốt xuất huyết, nhất là khi mà dịch COVID-19 đang bùng phát mạnh như hiện nay thì vấn đề sức khỏe, tính mạng của nhiều người sẽ bị đe dọa nếu dịch chồng dịch. 

Cảnh giác, không chủ quan

Chị Nguyễn Thị Hồng Diễm, 40t, trú thôn An Thái, xã Bình An, huyện Thăng Bình bị đau đầu, nhức mỏi, sốt cao mấy ngày nay nhưng vì đang mùa dịch COVID-19 nên chị ngại đến bệnh viện để kiểm tra sức khỏe. Sau 4 ngày sốt cao, mệt mỏi quá nên chị được gia đình đưa vào Bệnh viện Minh Thiện cấp cứu, điều trị, chị chia sẻ: "Tôi nhập viện trong tình trạng bị sốt nóng, mỏi người, buồn nôn, họng xung huyết, bác sỹ kiểm tra, xét nghiệm cho biết tôi bị dương tính với vi-rút Dengue. Vì ngại phải đến bệnh viện, sợ lây nhiễm COVID-19 nên tôi cứ ráng nằm ở nhà, uống thuốc hạ sốt, lau mát,... tự theo dõi sức khỏe nhưng mãi không thấy khỏe. Cũng may mà tôi nhập viện kịp thời, chứ chậm trễ là sẽ dẫn đến nguy kịch cho sức khỏe."

Bác sỹ Nguyễn Văn Long - Bệnh viện Minh Thiện Quảng Nam cho biết: “Triệu chứng của Sốt xuất huyết là sốt cao liên tục (39-40 độ C), kéo dài 2-7 ngày, kèm theo đau đầu dữ dội vùng trán, sau nhãn cầu, đau cơ và khớp, sưng hạch bạch huyết hoặc phát ban, xuất huyết dưới da kèm nôn dai dẳng, đau bụng, rối loạn tiêu hóa, chảy máu lợi hoặc chân răng…. Nếu không phát hiện và điều trị kịp thời, Sốt xuất huyết có thể biến chứng nặng nề, nguy hiểm đến tính mạng như: tràn dịch màng phổi, viêm phổi, sốc do thoát huyết tương nặng, chảy máu nội tạng, chảy máu não, tổn thương các tạng, tổn thương gan, rối loạn đông máu…”

Chủ động phòng bệnh

Hiện nay, sốt xuất huyết chưa có thuốc điều trị đặc hiệu và cũng chưa có vắc xin phòng bệnh. Do bệnh lây từ người sang người qua đường muỗi đốt nên biện pháp hiệu quả nhất để phòng bệnh là diệt muỗi và hạn chế môi trường sinh sống của muỗi.

Bs Huỳnh Công Quang - PGĐ Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Quảng Nam khuyến cáo các biện pháp phòng chống Sốt xuất huyết hiệu quả như: Loại bỏ vật trung gian truyền bệnh đó là muỗi Aedes, người dân nên diệt muỗi, diệt loăng quăng, bọ gậy quanh khu vực mình sinh sống; Thường xuyên vệ sinh môi trường bằng những công việc như: đậy kín các dụng cụ chứa nước, không để cho muỗi vào đẻ trứng, cọ rửa và thay nước ít nhất 1 tuần/lần với các dụng cụ chứa nước xô, chum vại, lọ hoa, bể chứa đựng nước, đặc biệt lưu ý các loại cây cảnh thủy sinh trong nhà cũng cần được thay nước và cọ rửa bình 1 tuần/lần.  Đối với các dụng cụ chứa nước lớn hay các bể chứa nên thả cá ăn bọ gậy, người dân cần thực hiện thu gom, hủy bỏ các loại phế thải có thể chưa nước như lốp xe cũ, chai lọ, vỏ đồ hộp, gáo dừa… Dọn dẹp nhà cửa gọn gàng sạch sẽ, không treo quần áo trên tường để giảm bớt chỗ trú ngụ của muỗi, ngủ màn kể cả ban ngày, mặc quần dài, áo dài tay đặc biệt khi làm vườn, ngủ màn kể cả ban ngày. Sử dụng các loại thuốc bôi chống muỗi trong những khung giờ sáng sớm và chiều tối, phun hóa chất diệt muỗi định kì tại nhà.

Sốt xuất huyết được xếp vào nhóm bệnh truyền nhiễm cấp tính phức tạp, khả năng lây nhiễm nhanh trong cộng đồng, nếu không điều trị kịp thời có thể dẫn đến tử vong. Tiết trời giao mùa kèm theo những đợt mưa ẩm là điều kiện thuận lợi để muỗi truyền bệnh sốt xuất huyết phát triển. Chính vì vậy, song song với phòng chống dịch COVID-19, người dân cũng cần trang bị kiến thức và phòng chống các dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm như Sốt xuất huyết.

Trưởng Hoa

Trước diến biến phức tạp của dịch COVID-19, vắc xin là vũ khí đắt lực để ngăn chặn và mang lại cho thế giới điều hy vọng kết thúc đại dịch trong tương lại không xa.

Việt Nam, sau những nỗ lực đàm phán nguồn cung và đẩy mạnh tiêm vắc xin, đến nay (22/10) đã có tổng số liều vaccine đã được tiêm là 71.889.209 liều, trong đó tiêm 1 mũi là 51.157.792 liều, tiêm mũi 2 là 20.731.417 liều. Quảng Nam, (đến 23/10) số người được tiêm: 696.306 người tiêm (62,4% số người cần tiêm); trong đó 73.394 đối tượng đã tiêm đủ 2 mũi. Có 324.535 người được tiêm vắc xin VeroCell của Sinopharm Trung Quốc và chưa ghi nhận phản ứng nặng sau tiêm chủng.

BAI vero cell CANH

Đảm bảo được tính an toàn

Hiện nay, Quảng Nam đang đẩy mạnh triển khai tiêm Vắc xin Vero Cell của Sinopharm, Vắc xin Vero Cell do Sinopharm, đã được cấp phép sử dụng tại 64 quốc gia, vùng lãnh thổ và được Tổ chức Y tế thế giới đưa vào danh sách sử dụng khẩn cấp. Đến nay, vắc xin này đang sử dụng tại 59 quốc gia với khoảng một triệu liều đã được sử dụng. Tại Việt Nam, vắc xin Vero Cell đã được Bộ Y tế phê duyệt có điều kiện cho nhu cầu cấp bách trong phòng, chống dịch COVID-19 . Hiện nay vắc xin Vero Cell đã được Bộ Y tế triển khai đến nhiều tỉnh, thành phố trong cả nước.

Theo kết quả nghiên cứu lâm sàng cho thấy vắc xin COVID-19  (Vero Cell)
bất hoạt của Sinopharm có hiệu lực bảo vệ trước tác nhân gây bệnh COVID-19  là 79%.

Vắc xin COVID-19  (Vero Cell) bất hoạt của Sinopharm được chỉ định tiêm phòng cho người từ 18 tuổi trở lên. Lịch tiêm gồm 2 mũi, mũi 2 cách mũi 1 từ 3 - 4 tuần. Phản ứng sau tiêm chủng được ghi nhận hầu hết là nhẹ đến trung bình và tồn tại trong thời gian ngắn. Ngày 7/5/2021, vắc xin Sinopharm được WHO đưa vào danh sách sử dụng khẩn cấp (EUL) với hiệu quả bảo vệ lên đến 78,2%, đây cũng là vắc xin đầu tiên sử dụng công nghệ bất hoạt được đưa vào danh sách sử dụng khẩn cấp của WHO.

Theo Bộ Y tế, trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19 có nhiều diễn biến phức tạp, việc cấp phép khẩn cấp cho một loại vắc xin Covid-19 mang ý nghĩa quan trọng và cần thiết. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa vắc xin bị bỏ qua các giai đoạn thử nghiệm lâm sàng bắt buộc. Việc cấp phép khẩn cấp vắc xin Covid-19 hiện nay vẫn đảm bảo được tính an toàn của vắc xin, khi thực hiện đầy đủ quy trình nhằm đánh giá hiệu quả bảo vệ của vắc xin. Tất cả các loại vắc xin khi đưa vào sử dụng khẩn cấp tại Việt Nam đều phải tuân thủ quy trình thử nghiệm lâm sàng gồm 3 giai đoạn trên nguyên tắc đảm bảo được 3 yếu tố: an toàn, sinh miễn dịch và hiệu quả bảo vệ.

Nhiều đối tượng được chỉ định tiêm

Vắc xin Sinopharm được khuyến cáo cho nhóm đối tượng từ 18 tuổi trở lên. Trong Sổ tay Hướng dẫn thực hành tiêm chủng vắc xin phòng Covid-19 (vero cell) bất hoạt của Sinopharm do Bộ Y tế ban hành cũng chỉ rõ việc thực hiện tiêm chủng vắc xin  này cho một số nhóm đối tượng đặc biệt.

1. Nhóm người từ 60 tuổi trở lên: Hồ sơ hiệu quả và an toàn của vắc xin có thể không được đầy đủ vì chỉ có một số lượng nhỏ người trên 60 tuổi tham gia trong giai đoạn 3 thử nghiệm lâm sàng. Tuy nhiên, ở các nhóm tuổi lớn, tính sinh kháng thể sau tiêm vắc xin COVID-19 (Vero Cell) bất hoạt của Sinopharm là tương tự như ở người trẻ tuổi, trong khi hiệu giá kháng thể trung hòa là đáng kể mặc dù có thấp hơn ở các nhóm tuổi lớn. Cần cân nhắc việc sử dụng vắc xin này ở những người lớn tuổi và chủ động giám sát phản ứng sau tiêm chủng.

2. Với nhóm người mắc bệnh nền: Tiêm chủng được khuyến nghị cho những người mắc loại bệnh nền mà được xác định là có nguy cơ bị nặng nếu bị nhiễm COVID-19.

3. Với nhóm người phụ nữ mang thai: Đây là vắc xin bất hoạt với chất bổ trợ thường được sử dụng trong nhiều loại vắc xin khác và hồ sơ an toàn tốt đã được ghi nhận, bao gồm cả ở phụ nữ có thai. Cho đến khi có dữ liệu để đánh giá tính an toàn và khả năng sinh miễn dịch ở phụ nữ có thai, WHO khuyến cáo sử dụng Sinopharm cho phụ nữ có thai khi lợi ích của việc tiêm chủng lớn hơn nguy cơ rủi ro.

4. Nhóm người phụ nữ cho con bú: Vì đây không phải là vắc xin vi rút sống, nên nó không có khả năng gây ra nguy cơ cho trẻ bú mẹ. Hiệu quả của vắc xin được mong đợi là tương tự giữa phụ nữ đang cho con bú và những người trưởng thành khác. WHO không khuyến nghị ngừng cho con bú sau khi tiêm phòng.

5. Nhóm người bị HIV: Có thể tiêm vắc xin nếu đối tượng thuộc nhóm nguy cơ phơi nhiễm hoặc nguy cơ mắc bệnh nặng, cân nhắc đánh giá giữa lợi ích và nguy cơ đối với từng cá nhân. Không cần thiết phải xét nghiệm HIV trước khi tiêm vắc xin.

6. Nhóm người bị suy giảm miễn dịch, người đang điều trị thuốc ức chế miễn dịch: Có thể tiêm vắc xin nếu họ thuộc nhóm nguy cơ, các thông tin, hồ sơ về suy giảm miễn dịch cần được cung cấp cho nhân viên y tế để tư vấn về lợi ích và rủi ro cũng như theo dõi, đánh giá sau tiêm chủng.

7. Đối với những người đang điều trị nhận kháng thể đơn dòng hoặc đang dùng huyết tương như một phần của điều trị COVID-19: Nên hoãn tiêm chủng ít nhất 90 ngày.

8. Nhóm người bị nhiễm SARS-CoV-2 trước đó: Có triệu chứng hay không có triệu chứng đều có thể tiêm vắc xin sau 6 tháng khỏi bệnh.

Ít tác dụng phụ

Đánh giá chung về vắc xin Vero Cell của Sinopharm, các chuyên gia cho biết vắc xin phát huy hiệu quả đối với hầu hết các trường hợp, là một mắc xích trong việc giải quyết tình trạng khan hiếm vắc xin Covid-19 trên toàn cầu.

Trên thế giới cũng như tại Việt Nam, vắc xin Vero Cell của Sinopharm được tiêm ít gấy tác dụng phụ, một số tác dụng phụ phổ biến có thể kể đến như:

- Đau, mẩn đỏ, sưng tấy ở vị trí tiêm;

- Mệt mỏi;

- Đau đầu, đau cơ;

- Sốt, ớn lạnh, buồn nôn.

Để giảm bớt tác dụng phụ khi gặp phải tình trạng này, bạn có thể chườm mát tại vị trí tiêm. Uống thật nhiều nước và mặc trang phục nhẹ nhàng để giảm cảm giác khó chịu do sốt. Trong hầu hết các trường hợp những tác dụng phụ sẽ nhanh chóng biến mất. Tuy nhiên, hãy liên hệ với bác sĩ hoặc đến cơ sở y tế gần nhất nếu tình trạng mẩn đỏ, cơn đau gia tăng ở vị trí tiêm sau 24 giờ.

Cho đến nay theo Bộ Y tế, vắc xin + 5K là biện pháp phòng bệnh hiệu quả.

Vắc xin COVID-19 tốt nhất là vắc xin có sẵn khi đến lượt. Vắc xin giúp bảo vệ bạn và cả những người xung quanh bạn. Vắc xin cũng sẽ làm giảm nguy cơ các biến thể đang lan truyền trong cộng đồng và các biến thể mới.

Long Cảnh

Người cao tuổi (NCT) là một trong những đối tượng dễ bị tổn thương nhất trong đại dịch COVID-19. Sức khỏe suy giảm và việc có những bệnh lý nền khiến người cao tuổi dễ mắc bệnh hơn, và một khi đã mắc thì có khả năng biến chứng nặng hơn. Vậy làm thế nào để chăm sóc, bảo vệ sức khỏe các cụ trong mùa dịch này.

bai nguoi cao tuoi bs Van

Ở người cao tuổi quá trình lão hóa diễn ra ngày càng nhanh dẫn đến tình trạng suy giảm hệ miễn dịch. Do đó những biến chứng ở NCT thường phải đối mặt như tăng huyết áp, nhồi máu cơ tim, suy tim, loạn nhịp tim, đột quỵ…. Khi cao tuổi chức năng của các cơ quan giảm dần, cường độ trao đổi chất cũng giảm dần dẫn đến thiếu hụt dinh dưỡng trong cơ thể, Do giảm dịch vị, mất răng nên người cao tuổi thường ăn uống khó khăn nên càng thiếu hụt các chất dinh dưỡng. Điều này ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe nói chung và là tiền đề gây ra nhiều bệnh tật ở người cao tuổi.

Ỏ thời điểm hiện nay do dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp do chủng mới vi rút corona covid 19 gây ra vẫn đang diễn biến phức tạp. Theo Tổ chức y tế thế giới phân tích về tình hình bệnh tật do nhiễm covid 19 cho thấy ở người già và mắc các bệnh từ trước như hen, tim mạch, tiểu đường…dễ bị bệnh nặng hơn khi nhiễm covid 19 và nguy cơ tử vong cao hơn. Vì vậy, người cao tuổi trong giai đoạn này cần được nâng cao thể trạng và tránh tiếp xúc với những nguồn có nguy cơ lây nhiễm

Đối với người cao tuổi, nên ở nhà và tránh ra ngoài nhiều nhất có thể trong thời gian giãn cách xã hội. Với những trường hợp bắt buộc phải ra ngoài khi cần thì phải đeo khẩu trang; giữ khoảng cách 2 mét với người có biểu hiện ho, hắt hơi; vệ sinh nhà cửa sạch sẽ, mở cửa thông thoáng, hạn chế sử dụng điều hòa; Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn nhanh; Súc họng bằng nước muối ấm hay nước súc khuẩn thông thường.

 Chế độ ăn uống, ngủ nghỉ cần đảm bảo, ăn uống phải đầy đủ dinh dưỡng, ăn chín uống chín, thức ăn mền dễ tiêu và tăng cường các vitamin, khóang chất và ngủ nghỉ đúng giờ, đủ giấc; Luyện tập thể lực đều đặn làm tăng cường sức khỏe, hạn chế mắc các bệnh tim mạch, góp phần làm giảm cân nặng trong trường hợp thừa cân, chống loãng xương, cải thiện cơ lực và các hoạt động chức năng, cải thiện tâm lý. Chế độ luyện tập của người cao tuổi nên thực hiện đều đặn từ 3 – 5 ngày một tuần, mỗi lần khoảng 15 – 30 phút, chế độ tập luyện phù hợp theo từng lứa tuổi.

Thường xuyên kiểm tra, theo dõi tiến triển của bệnh nền, dùng thuốc theo đơn của bác sĩ, khi có các dấu hiệu như sốt, ho hay dấu hiệu bất thường về cơ thể thì các cụ nên báo cho con cháu để liên hệ kịp thời với y tế địa phương.

Cập nhật thông tin về tình hình dịch COVID-19 qua các nguồn tin chính thống. Có thể liên hệ điện thoại với cơ sở y tế đang điều trị để trao đổi trực tiếp và được tư vấn phù hợp. Đặc biệt, thảo luận với người thân về bất cứ nỗi lo, buồn, sợ hãi... về COVID-19 hoặc các vấn đề khác.

Tiêm phòng vắc-xin COVID-19 là biện pháp hữu hiệu và rất quan trọng để giảm nguy cơ mắc và đẩy lùi COVID-19.

Chất lượng cuộc sống của người cao tuổi phụ thuộc rất nhiều vào sự quan tâm của những người  xung quanh, đặc biệt là trong thời kỳ dịch bệnh COVID-19 kéo dài. Những người thân trong gia đình và cộng đồng cần thể hiện sự quan tâm qua những hoạt động chăm sóc cụ thể, phù hợp. Ngoài những yếu tố rất quan trọng là dinh dưỡng hợp lý, lối sống lành mạnh, được kiểm tra sức khỏe định kỳ, được an toàn… thì người cao tuổi cần được quan tâm chế độ vận động để giúp họ có một cuộc sống có chất lượng, mạnh khỏe, thoải mái về thể chất và tinh thần, trở thành những “cây cổ thụ” vững vàng trong đại dịch COVID-19.

BSCKI. Kim Vân

Long Cảnh

Từ khi khi dịch COVID-19 xuất hiện trên thế giới, cán bộ Kiểm dịch y tế - Quốc tế của Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật Quảng Nam ngày đêm bám cảng, Kiểm dịch y tế xuyên đêm, góp phần giữ vững bình yên cho nhân dân tại khu vực Cảng biển giữa cơn “bão dịch”.

Kiểm dịch viên y tế phải leo thang dây lên tàu làm nhiệm vụ

Xuyên đêm tại Cảng biển

Những ngày cuối tháng tám, khi thời tiết đã chuyển sang thu, những cơn sóng dữ khơi xa cũng đã đổ về. Thế nhưng, mặc cho mọi sự thay đổi số ca mắc COVID-19 trên Thế giới cũng như tại Việt Nam cứ tiếp tục tăng cao đẩy cuộc chiến chống dịch  những nơi tuyến đầu thêm ngàn khó khăn, vất vả. Tuy nhiên, đứng trước nhiệm vụ quan trọng, những Kiểm dịch viên không hề lùi bước, mỗi vị trí, mỗi nhiệm vụ, họ vẫn luôn kiên định với sứ mệnh bảo vệ sức khoẻ nhân dân, lặng thầm bảo vệ cộng đồng, không để dịch bệnh từ nước ngoài xâm nhiễm vào thông qua đường cảng biển tỉnh nhà.

            Anh Đặng Quang Tuyến - một Kiểm dịch viên y tế là người được cử làm nhiệm vụ thường xuyên bám biển cho biết: “Nhiệm vụ trong mỗi ca làm việc của lực lượng Kiểm dịch y tế chúng tôi là phải đảm bảo những chiếc tàu nước ngoài nhập cảnh vào Việt Nam sẽ không mang theo mầm bệnh COVID-19 cũng như những bệnh dịch truyền nhiễm khác vào địa bàn, nhất là trong bối cảnh đại dịch toàn cầu COVID-19 đang diễn biến hết sức phức tạp như hiện nay. Chỉ khi nào Kiểm dịch y tế xác nhận an toàn, thì tàu mới được phép cập cảng”.

            Lênh đênh sóng biển và nhiệm vụ không chỉ dừng lại ở ban ngày, với những chuyến tàu vượt đại dương, đi từ quốc gia này tới quốc gia khác, họ có thể cập cảng bất cứ lúc nào. Do đó để đảm bảo an toàn, không bỏ lọt trường hợp nào vào cảng mà chưa được Kiểm dịch y tế nên ngay cả ban đêm, khi nào có tàu nước ngoài nhập cảnh, là những Kiểm dịch viên Y tế có mặt.

Nói về những chuyến đi kiểm dịch trên biển ban đêm, anh Lê Dũng - một Kiểm dịch y tế cho biết: "Đi biển đêm đối với những cán bộ Kiểm dịch y tế như chúng tôi không có gì xa lạ bởi một tuần ít nhất là vài hôm lại có một chuyến đi, may mắn thì gặp trời yên, biển lặng không thì có ngày gặp những con sóng đánh cao tới 2 đến 3m, người cứ bị đánh tung cả lên, về ê ẩm hết mình mẩy, thế nhưng vì nhiệm vụ được giao là không để dịch COVID-19 xâm nhập vào địa bàn nên anh em phải đều cố gắng”.

Bất chấp nguy hiểm giữa biển khơi

Đu mình trên sóng: Để lên tàu làm việc với những con tàu chở hàng xuyên đại dương có thể dài tới cả trăm mét, mạn tàu tương đương với toà nhà 5, 6 tầng, các kiểm dịch viên phải bám vào thang dây để leo lên, những ngày biển lặng, đây là công việc thường xuyên nhưng vào những ngày có sóng to, việc lên tàu sẽ nguy hiểm bởi khả năng sẽ va đập với mạn tàu, chỉ cần sơ sẩy một chút thôi là có thể nguy hiểm đến tính mạng. Nhưng để thực hiện nhiệm vụ, những người kiểm dịch viên không có lựa chọn nào khác là đu mình trên sóng giữa biển khơi với chiếc thang dây tròng trành, vắt võng thân tàu.

            Anh Phan Văn Bửu, Trưởng khoa Kiểm dịch y tế - Quốc tế chia sẻ: “Những kiểm dịch viên y tế như chúng tôi, mặc dù vất vả và không ít hiểm nguy nhưng chúng tôi luôn tâm niệm phải làm thật tốt nhiệm vụ được lãnh đạo phân công, bởi chỉ cần lọt một người nhiễm SARS-CoV-2 vào cộng đồng thì sẽ là mối nguy hiểm rất lớn cho cả xã hội”.

            Có thể đối mặt F0: Kiểm dịch viên y tế lên tàu hướng dẫn thuyền viên những quy định về phòng, chống dịch COVID-19, kiểm tra tờ khai y tế, xác nhận vào tờ khai y tế của từng thuyền viên. Thực hiện giám sát, xác minh người, phương tiện, hàng hóa có xuất phát hoặc đi qua vùng có dịch COVID-19 trong vòng 21 ngày qua hay không; phun thuốc khử trùng đối với tàu và hàng hóa sau khi kiểm dịch viên giám sát, xác minh trên tàu có yếu tố nguy cơ; khai thác tiền sử; đo thân nhiệt, khám lâm sàng đối với người trên tàu; đánh giá hiệu quả các biện pháp xử lý y tế đã áp dụng.

Từ đầu năm 2021 đến hết tháng 8, lực lượng Kiểm dịch viên y tế đã sàng lọc hơn 4.260 thuyền viên nước ngoài xuất nhập cảnh trên 254 phương tiện hàng hải nhập cảnh, kịp thời ngăn chặn nguy cơ dịch bệnh xâm nhập vào địa bàn. Đồng thời đảm bảo cho hoạt động xuất, nhập hàng tại các cảng biển của Quảng Nam diễn ra thuận lợi.

Từ tháng đầu tháng 09/2021, tất cả tàu nhập cảnh vào cảng biển Quảng Nam đến vị trí phao số 0 vùng Cảng biển Kỳ Hà tỉnh Quảng Nam thì lực lượng Kiểm dịch y tế sẽ thực hiện lấy mẫu xét nghiệm SARS-CoV-2 cho tất cả các thuyền viên nhập cảnh. Với những trường hợp mắc SARS-CoV-2, nghi ngờ mắc hay có dấu hiệu bất thường về sức khoẻ, kiểm dịch viên cũng sẽ vào cuộc phối hợp với ban ngành liên quan để cách ly, chăm sóc, điều trị bệnh nhân COVID-19.

Kiểm dịch y tế- Quốc tế là nhiệm vụ khó khăn, thời điểm dịch COVID-19 diễn biến phức tạp, đặt lên vai nhiệm vụ kép cho những kiểm dịch viên. Ngoài cảng biển, Kiểm dịch viên y tế còn thực hiện Kiểm dịch y tế tại Sân bay Chu lai, cửa khẩu Quốc tế Nam Giang giáp giới với nước bạn Lào. Trong 8 tháng đầu năm 2021 đã có 416.865 lượt người và 4.655 phương tiện được kiểm dịch. Với nhiệm vụ và trách nhiệm tăng lên khi Sân bay Chu Lai mở cửa trở lại với nhân lực còn ít ỏi, nhiệm vụ còn khó khăn hơn, song các kiểm dịch viên y tế của CDC Quảng Nam vẫn tiếp tục lặng thầm với công việc của mình nơi biên cương Tổ quốc để bảo vệ sự bình an cho cộng đồng.

Thiên Thanh

Khói thuốc lá có hơn 7000 chất hóa học, trong đó có khoảng 70 chất có thể gây ung thư. Khói thuốc lá không chỉ có hại với người hút thuốc mà còn ảnh hưởng đến cả những người xung quanh khi hít phải khói thuốc lá thụ động. Những người thường xuyên hút thuốc lá hoặc tiếp xúc với khói thuốc lá sẽ có thể gặp phải các bệnh như ung thư, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, hen, tim mạch, đột quỵ,... Phụ nữ mang thai hút thuốc lá hay hít khói thuốc lá của người khác sẽ dễ gây sẩy thai, sinh non, thai chết lưu, trẻ đẻ ra thiếu cân, trẻ dễ tử vong ngay sau sinh,... Đối với trẻ em hít khói thuốc lá sẽ dễ bị viêm mũi, xoang, viêm phế quản phổi, hen,.. viêm tai giữa. Làm cho trẻ không tập trung để học tập. Đặc biệt gần đây, các sản phẩm thuốc lá mới (thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, shisha) rất có hại cho sức khỏe của cả người hút và những người xung quanh, là nguyên nhân của nhiều trường hợp  ngộ độc nicotin, gây các bệnh  về tim mạch, hô hấp, tiêu hóa.

thuoc la

Hiện nay dịch COVID-19 đang diễn biến phức tạp, thuốc lá làm tăng nguy cơ đối với người hút. Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO) "Hút thuốc lá cũng như hút thuốc lá thụ động làm tăng nguy cơ mắc và trầm trọng hơn các bệnh nền, khiến người nhiễm SARS-CoV-2 có nguy cơ tử vong cao hơn", bởi COVID-19 tấn công và làm suy yếu phổi, khiến những người hút thuốc lá nguy cơ mắc cao hơn và bệnh có thể nặng hơn khi nhiễm virus.

Tổ chức Y tế Thế giới nhận định người hút thuốc lá dễ bị mắc COVID-19, từ đó nguy cơ lây nhiễm cho gia đình và người xung quanh. Theo CDC Hoa Kỳ, những bằng chứng ban đầu từ Trung Quốc và Ý cho thấy những bệnh nhân đã có bệnh nền (bao gồm hút thuốc và các bệnh liên quan hút thuốc) có thể dẫn đến các kết quả nghiêm trọng hơn hoặc tử vong do COVID-19.

Một nghiên cứu xem xét kết quả lâm sàng (đã được công bố) từ 1.099 bệnh nhân nhiễm SARS-CoV-2 được xác nhận trong phòng thí nghiệm từ 535 bệnh viện trên khắp Trung Quốc cho thấy: 12,4% những người hút thuốc tử vong do mắc COVID-19 cần đưa vào những đơn vị chăm sóc đặc biệt hoặc phải thở máy. Trong khi đó, tỷ lệ này chỉ 4,7% ở những người không hút thuốc.

Mặc khác, theo các chuyên gia y tế, hành vi hút thuốc đòi hỏi việc chuyển động liên tục từ tay đến miệng, tạo ra đường lây truyền virus tiềm ẩn qua miệng, mũi. Đồng thời, việc sử dụng các ống ngậm dùng chung như thuốc lào, shisha... khiến lây lan SARS-CoV-2.

Trong đại dịch COVID-19, có hàng triệu người trên thế giới muốn bỏ thuốc lá vì sức khoẻ của bản thân và người thân trong gia đình. Bỏ thuốc lá giúp cải thiện chức năng phổi, đáp ứng miễn dịch và sức khoẻ tim mạch, đưa những người hút thuốc trước đây vào tình trạng sức khoẻ tốt hơn để chống lại nhiễm trùng nặng như COVID-19.

Cũng theo các chyên gia y tế, tỷ lệ sử dụng thuốc lá ở Việt Nam hiện có xu hướng giảm, cụ thể ở nam giới từ 15 tuổi trở lên là 42,3%, so với điều tra năm 2015 là 45,3%. Tuy nhiên, gần đây, ngoài các sản phẩm thuốc lá điếu, xì gà, thuốc lào đang được quản lý theo quy định của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá, trên thị trường đã và đang xuất hiện các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới. WHO khẳng định, các sản phẩm thuốc lá đều độc hại dưới mọi hình thức.

Để phòng chống tác hại thuốc lá và những ảnh hưởng của thuốc lá tới dịch COVI-19 những người chưa hút thì không hút thuốc lá, những người đang hút hãy bỏ thuốc ngay hôm nay để bảo vệ sức khỏe bản thân, gia đình và cồng đồng. 

Song Châu


     Bộ Y tế ban hành công văn số 7317/BYT-MT ngày 3 /9/2021 về Hướng dẫn an toàn phòng, chống dịch COVID-19 cho tổ COVID-19 cộng đồng và các lực lượng tham gia phòng, chống dịch tại cấp xã.
     Theo đó, yêu cầu người tham gia chống dịch COVID-19 phải có đủ điều kiện sức khỏe về thể chất, tinh thần, không bị mắc các bệnh nền, mạn tính (bệnh gan, thận, tiểu đường, ung thư, tim mạch, béo phì, bệnh đường hô hấp, bệnh suy giảm miễn dịch...); phụ nữ có thai, nuôi con nhỏ dưới 24 tháng tuổi không tham gia chống dịch; Không thuộc đối tượng tiếp xúc gần hoặc tiếp xúc với người tiếp xúc gần với trường hợp mắc COVID-19; không có các biểu hiện nghi ngờ mắc COVID- 19 như ho, sốt, khó thở, đau rát họng…; Đã được tiêm đủ liều vắc xin COVID-19 hoặc đã khỏi bệnh COVID-19; Được xét nghiệm SARS-CoV-2: trước khi bắt đầu thực hiện nhiệm vụ (trong thời gian tối đa 72 giờ); định kỳ hằng tuần trong thời gian tham gia và sau khi hoàn thành nhiệm vụ; Được phổ biến trước khi tham gia thực hiện nhiệm vụ về nguy cơ lây nhiễm, các biện pháp dự phòng và hướng dẫn cách sử dụng các phương tiện bảo vệ cá nhân theo yêu cầu tại các vị trí làm việc; Được cung cấp thông tin về nhiệm vụ, tình hình dịch bệnh, quy định phòng, chống dịch trên địa bàn và các thông tin liên quan.

Y té Hội An lay mau xuyen dem
Chuẩn bị trước khi tham gia
      Tài liệu liên quan đến nhiệm vụ được phân công.
      Chuẩn bị các trang thiết bị, đồ dùng cá nhân cần thiết đủ cho thời gian tham gia nhiệm vụ: dung dịch sát khuẩn tay (tối thiểu 60% nồng độ cồn); bình đựng nước uống cá nhân, cốc uống dùng riêng (đảm bảo vệ sinh) và nước uống đủ cho thời gian làm việc; khăn giấy. Quần áo nên lựa chọn đồ vải có độ thấm hút tốt.
      Phương tiện bảo vệ cá nhân phù hợp với vị trí công việc: khẩu trang y tế; kính chắn giọt bắn; găng tay; các phương tiện bảo vệ cá nhân khác được quy định tại Quyết định số 4159/QĐ-BYT của Bộ Y tế ngày 28/8/2021 về việc ban hành, hướng dẫn lựa chọn và sử dụng phương tiện phòng hộ cá nhân trong phòng, chống bệnh dịch COVID- 19 (để sử dụng trong trường hợp cần thiết).
Tự theo dõi sức khỏe hằng ngày (đo nhiệt độ). Nếu có một trong các biểu hiện mệt mỏi, sốt, ho, đau rát họng, khó thở thì không tham gia nhiệm vụ.
Trong thời gian thực hiện nhiệm vụ
       Thực hiện nghiêm túc việc đeo khẩu trang y tế, kính chắn giọt bắn, thường xuyên rửa tay sát khuẩn. Khẩu trang chỉ sử dụng một lần và phải được thải bỏ sau khi sử dụng đúng quy định. Trong quá trình sử dụng nếu khẩu trang bị ướt, lỏng, đứt dây đeo cần thay ngay. Kính chắn giọt bắn nếu sử dụng lại phải được khử khuẩn bằng cồn 70%.
        Đảm bảo khoảng cách an toàn 1-2 m khi tiếp xúc.
        Hạn chế tiếp xúc với các bề mặt có nguy cơ lây nhiễm (giấy tờ, phương tiện, hàng hóa của đối tượng kiểm tra) và phải khử khuẩn bằng dung dịch sát khuẩn tay ngay sau khi tiếp xúc. Hạn chế tiếp xúc trong khu vực thông khí kém.
         Sử dụng đúng và đầy đủ các phương tiện bảo vệ cá nhân theo quy định.
        Không tiếp xúc với người ngoài phạm vi công việc được phân công; Không được tự động ra ngoài vị trí được phân công; Tuân thủ đầy đủ các quy định về phòng, chống dịch của địa phương, tránh phát tán nguy cơ lây nhiễm bệnh cho các thành viên trong nhóm công tác, người tiếp xúc với mình.
        Chỉ sử dụng nước uống và thực phẩm được cung cấp đảm bảo dinh dưỡng, an toàn vệ sinh thực phẩm; Người vận chuyển, cung cấp suất ăn cho lực lượng chốt chặn phải được xét nghiệm định kỳ hằng tuần.
        Tự chăm sóc và bảo vệ sức khỏe bản thân; Nếu có biểu hiện ho, sốt, đau rát họng, mệt mỏi... hoặc có yếu tố liên quan dịch tễ phải báo cáo ngay cho người có thẩm quyền trong nhóm công tác để phối hợp với cơ quan y tế địa phương xử lý theo đúng quy định.
         Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, bất kỳ sự cố nào liên quan đến tiếp xúc trực tiếp không có phương tiện bảo vệ cá nhân hoặc do sự cố đối với phương tiện bảo vệ cá nhân (đứt dây khẩu trang…) với người nhiễm hoặc nghi nhiễm SARS-CoV-2 đều phải được ghi nhận và báo cáo với người có thẩm quyền.

 Kết thúc ca làm việc/trực và trở về nơi lưu trú
         Thu dọn khăn giấy, khẩu trang, găng tay và vật dụng đã sử dụng trong quá trình làm việc, bỏ vào thùng rác theo đúng quy định và rửa tay sát khuẩn.
          Vệ sinh cá nhân, vệ sinh đồ dùng kính chắn giọt bắn bằng gạc hoặc vải tẩm cồn 70 độ, bình uống nước, cốc uống nước. Để và giặt riêng đồ dùng, quần áo sau khi làm nhiệm vụ. Thay quần áo trước khi tiếp xúc với các thành viên khác trong gia đình/nơi lưu trú.
          Hạn chế tiếp xúc với những người trong gia đình/nơi lưu trú nếu không cần thiết; Tuân thủ quy định phòng chống, dịch và thực hiện đầy đủ biện pháp 5K.
          Tiếp tục theo dõi sức khỏe bản thân. Nếu có các biểu hiện như: sốt; đau họng; khó thở; sổ mũi, nghẹt mũi; đau cơ; đau đầu; thay đổi mùi, vị; đau bụng, tiêu chảy… thì báo cáo ngay cho người có thẩm quyền.

Dân tộc Cơ Tu Quảng Nam sống chủ yếu ở các huyện Tây Giang (chiếm hơn 90% dân số của huyện), huyện Đông Giang (73,23%) và huyện Nam Giang (hơn 50%). Cơ Tu cũng là một trong những dân tộc có phong tục tập quán rất đa dạng. Dân tộc Cơ Tu sử dụng ngôn ngữ riêng của dân tộc mình. Có những phong tục tập quán tốt thể hiện nét đẹp văn hóa và tinh thần của các dân tộc miền núi. Từ sau tái lập tỉnh, vùng dân tộc thiểu số và miền núi nói chung và vùng đồng bào Cơ tu của tỉnh nói riêng luôn được tỉnh ta xác định là một vùng quan trọng của tỉnh.

PV tac nghiep CMSKCMN

Khoa Truyền thông GDSK - CDC Quảng Nam thực hiện chuyên mục SKCMN tiếng Cơtu tại Đông Giang

Đầu năm 2020, dịch COVID-19 bùng phát trên phạm vi toàn cầu, cả nước nói chung và Quảng Nam nói riêng không ngoài tầm ảnh hưởng của dịch bệnh. Chỉ riêng trong đợt dịch lần thứ 4 (từ 18/7/2021 đến nay), Quảng Nam đã có hơn 450 ca bệnh được công bố. Điều đáng chú ý là kể từ đầu mùa dịch Quảng Nam chưa có ca mắc là người đồng bào dân tộc thiểu số.
Chủ động dự phòng
Tăng cường công tác phòng, chống dịch bệnh Covid-19 ở những nơi có đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống là chủ trương được UBND tỉnh Quảng Nam quan tâm tại Công văn số 737/UBND-KGVX ngày 19/2/2020. Trong đó, UBND tỉnh đã chỉ đạo các cơ quan truyền thông, UBND các huyện có đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, tuyên truyền vận động, hướng dẫn người dân phòng, chống dịch COVID-19 với hình thức phù hợp; UBND huyện Nam Giang và Tây Giang chỉ đạo các xã biên giới tăng cường tuyên truyền vận động nhân dân hạn chế tối đa việc qua lại biên giới, thăm thân tại các bản biên giới hai huyện Đắc Chưng, Kà Lừm và tỉnh Sê Koong nước bạn Lào trong thời gian có dịch bệnh; Bộ đội Biên phòng tỉnh tăng cường kiểm soát chặt chẽ việc qua lại biên giới của công dân tại các xã biên giới nhằm quản lý tốt việc phòng, chống dịch bệnh Covid-19.
Theo báo cáo từ khoa Kiểm dịch Y tế Quốc tế CDC Quảng Nam, công tác kiểm soát dịch tại các cửa khẩu biên giới được UBND huyện Nam Giang và Tây Giang phối hợp thực hiện rất nghiêm.
Đáp ứng với diễn biến mới về tình hình dịch bệnh COVID-19, TTYT huyện Tây Giang đã có Kế hoạch phòng, chống theo từng tình huống cụ thể: Tình huống 1, chưa ghi nhận trường hợp bệnh trên địa bàn huyện; tình huống 2, xuất hiện các ca bệnh xâm nhập vào địa bàn huyện; tình huống 3, dịch lây lan trong cộng đồng nhằm ngăn chặn, đáp ứng nhanh, khoanh vùng, xử lý kịp thời triệt để các ổ dịch, hạn chế thấp nhất việc lan rộng trong cộng đồng, nhất là trong cộng đồng người Cơ - Tu sinh sống.
Xác định công tác phòng chống dịch COVID-19 là trọng tâm, phòng chống dịch COVID-19 cho đồng bào Cơ Tu trên địa bàn huyện mang ý nghĩa chiến lược, trung tâm y tế huyện Đông giang đã có kế hoạch rất cụ thể.
Bs. CKI Lê Thị Quyết - Giám đốc trung tâm Y tế huyện Đông Giang cho biết: “Đứng trước tình hình dịch COVID-19 đang diễn biến phức tạp tại các vùng giáp ranh, nguy cơ dịch bệnh có thể xâm nhập bất cứ lúc nào, đặc biệt lưu ý là vùng có người Cơ-Tu sinh sống. Mục tiêu của chúng tôi là tăng cường các biện pháp phòng, chống dịch, giám sát, phát hiện sớm và xử lý kịp thời các trường hợp mắc COVID-19; hạn chế tới mức thấp nhất tỷ lệ mắc, tử vong khi có dịch bệnh Covid-19 gây ra”.
Nhiều cách tiếp cận để phòng chống dịch
Dùng tiếng mẹ đẻ: anh Nguyễn Quang Dũng - Khoa Y tế công cộng TTYT huyện Nam Giang cho biết: “Để tuyên truyền phòng chống dịch cho đồng bào, dùng tiếng mẹ đẻ của họ là cách tiếp cận tốt nhất”
“Từ nhiều ngày qua, những buổi phát thanh di động bằng tiếng Cơ Tu của Công an huyện Nam Giang thực hiện để tuyên truyền về phòng, chống COVID-19 luôn được người dân chú ý lắng nghe. Từ chỗ chưa hiểu biết, lo lắng về dịch bệnh gây chết người nhiều nơi, bây giờ được nghe thông tin rõ ràng bằng chính tiếng “mẹ đẻ” của mình, bà con Cơ Tu ở nhiều nơi trong huyện đã không còn hoang mang mà đã có cách phòng, chống dịch cho bản thân và gia đình. Chính nhờ vậy mà nhiều bà con hiện nay đã biết luôn đeo khẩu trang khi ra đường và tiếp xúc với người khác”, anh Dũng cho biết thêm.
Bác sỹ của đồng bào: theo BS. Clâu Nhất - Trưởng Trạm y tế xã Mà Cooih huyện Đông Giang “Trong thời gian qua trước tình hình dịch bệnh xuất hiện tại các huyện lân cận, anh cùng các nhân viên trong trạm tích cực tuyên truyền cho chính bà con của anh trong thôn, trong xã tích cực phòng chống dịch. Hiện nay các gia đình và người dân tại thôn, xã đã chấp hành tốt quy định phòng, chống dịch. Bà con ai nấy đều tuân thủ tốt việc đeo khẩu trang, giữ khoảng cách trên 2m khi giao tiếp. Bà con không còn tụ tập về nhà Gươil cũng không sang nhà hàng xóm chơi như trước,… Tất cả đều nâng cao ý thức đảm bảo sức khỏe cho bản thân gia đình và cộng đồng”.
Vào cuộc của người có uy tín với cộng đồng: anh Alăng Diên - Trưởng thôn cùng với Già làng tại thôn A Sờ, xã Mà Cooih, huyện Đông Giang từ nhiều tháng nay đã chung tay với các cấp chính quyền trong công tác phòng, chống dịch COVID-19 tại địa phương. Được biết, không chỉ riêng thôn A Sờ những người có uy tín trong đồng bào dân tộc Cơ Tu tại nhiều thôn, nóc khác của xã đã phát huy tốt vai trò của mình, hỗ trợ chính quyền các cấp tăng cường công tác tuyên truyền đến đồng bào, qua đó góp phần đảm bảo sự bình yên của các thôn, nóc trước đại dịch COVID-19.
Anh Alăng Diên cho biết: “Hiện nay thôn mình đang thực hiện chống dịch COVID-19 nên tất cả bà con Cơ Tu mình thực hiện nghiêm thông điệp 5K của Bộ Y tế. Bản thân mình luôn tích cực cùng với chính quyền địa phương trong công tác tuyên truyền, vận động bà con cùng tham gia phòng, chống. Hiện nay, ý thức phòng dịch của bà con Cơ Tu mình đã được nâng lên rất nhiều, bà con đã thường xuyên thực hiện rửa tay bằng xà phòng, biết cách đeo khẩu trang, giữ khoảng cách 2m, ít ra ngoài, ít tiếp xúc với người lạ để phòng chống dịch. Giờ thì bà con không còn lo lắng và sợ nữa chứ trước đây không biết phòng COVID-19 như thế nào nên rất sợ.”
Tận dụng nhiều kênh truyền thông: Truyền thông phòng chống dịch COVID-19 cho đồng bào Cơ- Tu là một trong những nhiệm vụ quan trọng được lãnh đạo CDC Quảng Nam quan tâm. Từ khi có dịch, nội dung phòng chống dịch COVID-19 trong chương trình “Sức khỏe cho mọi người” bằng tiếng Cơ -Tu được đẩy mạnh.
Xác định, đây là kênh truyền thông mang lại hiệu quả kép, Khoa truyền thông - Giáo dục sức khỏe CDC Quảng Nam đã xây dựng những nội dung phòng chống dịch COVID-19 dành riêng cho đồng bào Cơ - Tu; tổ chức những đợt công tác lên tận nơi ở của đồng bào, phối hợp với cán bộ y tế xã và mạng lưới cộng tác viên thôn bản để mời đồng bào đến. Tại đây đồng bào được các bác sỹ hướng dẫn các nội dung phòng chống dịch COVID-19 bằng tiếng Cơ Tu để giúp bà con hiểu rõ hơn về dịch bệnh, cách phòng chống,…
Một lần nữa, chính các nội dung hướng dẫn cho bà con tại đây được các phóng viên của trung tâm CDC quay hình lại, về cắt dựng lại thành nội dung cô đọng, súc tích kèm theo hình ảnh minh họa sinh động về phòng chống dịch COVID-19. Các nội dung này sẽ được phát trong chuyên mục “Sức khỏe cho mọi người” bằng tiếng Cơ Tu trên sóng QRT vào các tối thứ 6 và tối Chủ nhật hằng tuần. Qua xem ti vi, tất cả bà con người Cơ Tu tại các huyện miền núi có thể tiếp cận một cách dễ dàng các nội dung về phòng chống dịch COVID-19 do các bác sỹ hướng dẫn qua truyền hình.
Có thể nói phòng chống dịch COVID-19 hiện nay là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của cả hệ thống chính trị, phòng chống dịch COVID-19 cho đồng bào dân tộc thiểu số vùng núi cao mang ý nghĩa chiến lược nhằm bảo vệ sự bình yên cho bà con sinh sống. Hy vọng với những nỗ lực từ nhiều phía, đại dịch sẽ bị đẩy lùi, bà con Cơ Tu nói riêng, bà con các dân tộc miền núi Quảng Nam nói chung giữ vững “Vùng xanh”, không có ca mắc COVID-19 trong cộng đồng.

Long Cảnh